
Hưng Yên, ngày 30 tháng 04 năm 2019
- Cây cải ngồng có thể trồng quanh năm, thời gian sinh trưởng ngắn, cải ngồng cho thu hoạch sau 30 – 40 ngày gieo hạt. Tuy nhiên trong suốt thời kỳ sinh trưởng, cải ngồng cũng bị nhiều loại sâu bệnh hại tấn công như: sâu tơ, sâu xanh bướm trắng, bọ nhảy sọc cong, bệnh thối nhũn, ... Đặc biệt trong giai đoạn từ tháng 03 – tháng 05, người nông dân rất quan tâm đến đối tượng bọ nhảy sọc cong gây hại mạnh trên rau cải ngồng.
1. Đặc điểm hình thái
- Bọ nhảy sọc cong vỏ lạc có tên khoa học là Phyllotetra striolata, thuộc bộ Cánh cứng (Coleoptera), họ Ánh kim (Chrysomelidae).
|
|
Bọ nhảy sọc cong vỏ lạc hại rau cải
|
|
|
|
Bọ nhảy gây hại mạnh trên rau cải
- Bọ nhảy phân bố ở nhiều nước trên thế giới và phá hoại chủ yếu ở các cây họ thập tự.
- Con trưởng thành là một loại bọ cánh cứng, hình bầu dục, cơ thể dài khoảng 2-2,5mm, cánh cứng, màu đen bóng, giữa mỗi cánh có một vạch màu vàng nhạt, cong hình củ lạc, chân sau to khỏe, có sức nhảy dài nên gọi là bọ nhảy sọc cong. Chúng có khả năng nhảy xa và bay rất khỏe. Một con trưởng thành cái có thể đẻ đến 200 trứng, ở dưới đất xung quanh vùng rễ chính của cây.
- Trứng của bọ nhảy rất nhỏ, màu vàng nhạt đẻ trên mặt đất gần gốc cây.
- Sâu non màu trắng ngà hoặc màu vàng tươi. Sâu non đẩy sức dài khoảng 5 - 6 mm, sống và làm nhộng dưới đất.
- Ấu trùng nằm trong đất, có hình ống, màu vàng nhạt, đẫy sức dài khoảng 4mm, chúng cắn phá rễ và củ (cải củ), tạo ra những đường lõm ngoằn ngèo, hoặc thành lỗ ăn sâu vào trong củ, trong rễ, làm cho cây cải bị còi cọc, chậm lớn, củ và rễ dễ bị thối.
- Vòng đời: 33-67 ngày
+ Trứng: 5-7 ngày - Sâu non: 14-21 ngày
+ Nhộng: 7-10 ngày
+ Trưởng thành: có thể sống từ 20-70 ngày.
2. Thời gian hoạt động
+ Bọ nhảy thường gây hại nhiều trong các tháng mùa khô làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và phẩm chất rau - thậm chí có thể gây mất trắng nếu không phòng trừ kịp thời.
+ Bọ nhảy gây hại nhiều vào lúc sáng sớm và chiều mát. Trưa nắng thường lẩn trốn ở dưới gốc hoặc mặt dưới lá. Bọ nhảy có tính giả chết, khi bị động nhảy rất nhanh..
3. Đặc điểm gây hại
+ Bọ nhảy trưởng thành ăn lá non thành những lỗ tròn nhỏ khắp mặt lá.
+ Sâu non ăn các rễ phụ, đục vào gốc và rễ chính làm cây sinh trưởng kém, nếu mật độ sâu cao có thể làm cây héo và chết nhất là khi cây đang còn nhỏ.
+ Chúng cắn phá lá tạo ra những lỗ thủng nhỏ, kích thước vài milimet, nếu nặng lá rau có thể bị thủng lỗ chỗ như tấm lưới, lá te tua, xơ xác.
4. Đặc điểm phát sinh
+ Bọ nhảy phát sinh và phá hại mạnh trong điều kiện thời tiết nóng và khô, mật độ giảm đi khi trời mưa nhiều. Ở các tỉnh phía Bắc bọ nhảy sọc cong phát sinh nhiều vào hai đợt tháng 3 - 5 và 7 - 9, trong đó đợt đầu mạnh hơn.
5. Biện pháp phòng, trừ
Để hạn chế tác hại của bọ nhảy, bà con nông dân có thể áp dụng kết hợp một số biện pháp sau đây:
- Làm đất: Trước khi trồng cải, đất cần được chuẩn bị kỹ, dọn sạch tàn dư vụ trước; phơi thật khô đất tối thiểu từ 10 - 15 ngày để diệt sâu non và nhộng còn trong đất (kinh nghiệm nếu độ ẩm tương đối của đất thấp bọ nhảy sẽ không trưởng thành được). Nên bón vôi để tạo môi trường bất lợi cho bọ nhảy.
- Thời vụ gieo trồng và thu hoạch cải trong từng khu vực không nên kéo dài, vì sẽ tạo điều kiện cho bọ nhảy chu chuyển gây hại liên tục. Tốt nhất từng cánh đồng nên luân canh cải với các cây khác họ.
- Không trồng các loại rau thuộc họ thập tự liên tục trong nhiều năm trên một khu đồng, khu ruộng, nên luân canh với những cây khác như ngò, hành, dưa leo, bầu, bí mướp...
- Khi thu hoạch nên chừa lại một diện tích nhỏ ở giữa ruộng, thu hút bọ tập trung vào đó rồi phun xịt thuốc hủy diệt (bỏ cả rau), hạn chế mật độ bọ nhảy cho các vụ sau.
- Vệ sinh đồng ruộng: Ngay sau khi thu hoạch cần cuốc đất phơi ruộng, thu dọn các tàn dư đem về ủ phân hoặc chôn để diệt sâu non và nhộng còn tồn tại.
- Cần kiểm tra ruộng cải thường xuyên (nhất là khi cây cải còn non), hoặc vào những lúc các ruộng xung quanh đang thu hoạch, để phát hiện và phun xịt thuốc kịp thời.
- Phun thuốc hoá học:
+ Trong giai đoạn làm đất, gieo hạt thì bà con dùng thuốc dạng hạt Sago-Super 3G; Sargent 6G… xử lý đất trước khi gieo trồng để diệt ấu trùng. Theo điều tra về tập quán phun thuốc của người dân, bọ nhảy thường được phun định kỳ từ 4 – 5 ngày/lần với các thuốc như:
Selecron 500EC (Profenofos 500g/l), Shepemec 666EC (Chlorpyryfos Ethyl 425g/l + Quinalphos 205g/l + Lambda Cyhalothrin 36g/l ), Uni Aceta20SP (Acertamiprid 20%), ... kết hợp thêm với thuốc có hoạt chất Abamectin. Giá mỗi bình thuốc trừ bọ nhảy từ 18.000đ – 23.000đ /bình 16L.
+ Thời gian phun thuốc: Bọ nhảy trưởng thành ban ngày hoạt động mạnh, rất khó trừ nhưng đêm ít hoạt động và thường tập trung giữa nõn cải nên tiến hành phun thuốc lúc chiều tối sẽ cho hiệu quả phòng trừ cao nhất.
- Quá trình đánh giá thực tế cùng các hộ dân cô Nguyễn Thị Thúy (0334992762), cô Nguyễn Thị Phương (0987779843), anh Lê Văn Năm (0332090235) ở Yên Mỹ, Hưng Yên, chúng tôi nhận thấy sản phẩm Yoshito 200WP (Dinotefuran 200g/kg) có hiệu quả tốt đối với bọ nhảy, sử dụng Yoshito 200WP với liều lượng 15gr/16L nước, phun từ 1 – 1,5 bình/ 360m2 tùy giai đoạn sinh trưởng cây rau, phun khi mật độ bọ nhảy từ 1 – 2 con/ cây, hoặc khi các ruộng cải xung quanh thu hoạch (bọ nhảy từ các ruộng bên cạnh đã thu hoạch di chuyển sang).
|
|
|
- Yoshito 200WP là thuốc có tính lưu dẫn cực mạnh, thuốc có tác dụng tiếp xúc, vị độc, tiêu diệt nhanh chóng và triệt để côn trùng nhóm chích hút hại cây trồng. Thuốc có độ độc rất thấp (nhóm 5 GHS – nhóm ít độc nhất) nên rất phù hợp sử dụng cho vùng rau an toàn.
- Đánh giá sau phun các hộ nông dân đều thấy sản phẩm Yoshito 200WP có hiệu quả tốt, thuốc không có mùi hôi như sản phẩm đang sử dụng, hiệu quả nhanh, sau 1 tiếng bọ nhảy chết 75% – 80%, thời gian hiệu lực kéo dài 1 tuần (tốt hơn so với tập quán phun 4 – 5 ngày /lần của nông dân), sử dụng tốt khi mật độ bọ nhảy cao, giá tiền 18.000đ/ gói/ bình 16L phù hợp với mức đầu tư từ 18.000đ – 23.000đ/ bình thuốc trừ bọ nhảy của nông hộ.
- Ngoài ra, Yoshito 200WP còn có hiệu lực rất cao với rầy mềm, rệp muội, bọ phấn trắng,… gây hại trên cây rau màu
- Lưu ý: trước khi phun thuốc có thể bơm nước vào các rãnh luống để bọ nhảy trúng thuốc rơi xuống nước sẽ chết nhanh và nhiều hơn.
|
|
|
|
Nên phun thuốc khi mật độ bọ nhảy từ 1 – 2 con/ cây.
Phun lúc sáng sớm hoặc chiều tối
|
|
|
|
Ruộng rau cải ngồng sau phun 6 ngày (22.04.2019 – 27.04.2019)
Tài liệu tham khảo:
1. http://nongduocvietnam.com.vn/bac-sy-cay-trong/bo-nhay-676.html#memubacsy667
2. http://camnangcaytrong.com/bo-nhay-sd293.html
3. https://vietnamnongnghiepsach.com.vn/2018/03/06/bien-phap-phong-tru-bo-nhay-gay-hai-rau-cai/
Link tổng kết trước phun, sau phun 1 ngày và 6 ngày