ĐỒNG THÁP - Mưa nhiều làm bệnh đốm nâu, bọ trĩ, cỏ dại phát sinh. Chuyên gia khuyến cáo nhà vườn trồng thanh long chủ động phòng ngừa sớm để bảo vệ năng suất, chất lượng trái.
Chủ động phòng bệnh sớm
Mùa mưa đang bước vào cao điểm, cũng là thời điểm nhiều nhà vườn thanh long ở các vùng chuyên canh phía Nam đối mặt với nguy cơ bùng phát bệnh đốm nâu, bọ trĩ và cỏ dại. Nếu không chủ động phòng trừ, dịch hại có thể làm giảm năng suất, chất lượng trái, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ và xuất khẩu.
Tại hội thảo “Giải pháp Nhật Bản - Nông gia trúng lớn” tổ chức tại Đồng Tháp ngày 28/5, các chuyên gia nông nghiệp đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm quản lý dịch hại theo hướng an toàn, hiệu quả nhằm giúp nhà vườn giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa.

Hội thảo giới thiệu giải pháp phòng bệnh cho cây thanh long vào mùa mưa được tổ chức tại Đồng Tháp ngày 28/5. Ảnh: Minh Đảm.
Theo kỹ sư Nguyễn Hữu Định, Phó Giám đốc Công ty TNHH Nichino Việt Nam, thanh long là cây trồng rất nhạy cảm với điều kiện thời tiết ẩm kéo dài. Trong đó bệnh đốm nâu (còn gọi là bệnh đốm tắc kè) là một trong những đối tượng gây hại nguy hiểm nhất vào mùa mưa.
“Bệnh đốm nâu hiện nay rất khó trị dứt điểm khi đã bùng phát mạnh, vì vậy biện pháp hiệu quả nhất vẫn là phòng bệnh từ sớm”, ông Định cho biết.
Theo các chuyên gia, bệnh thường gây hại trên cành non, nụ hoa và trái non. Khi mới xuất hiện, trên cành hình thành các đốm nhỏ màu trắng, sau đó phát triển thành các vết bệnh màu nâu, sần sùi. Trên trái, bệnh làm giảm giá trị thương phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thụ.
Nhiều nông dân đến từ các vùng trồng thanh long ở Đồng Tháp, Tây Ninh cho biết chỉ cần vài đợt mưa liên tiếp, bệnh có thể lây lan rất nhanh nếu vườn không được theo dõi và chăm sóc thường xuyên.
Các chuyên gia khuyến cáo nhà vườn cần chủ động phòng bệnh ngay từ giai đoạn cây ra chồi non, nhú nụ và hình thành trái non. Trong điều kiện mưa kéo dài, việc thăm vườn thường xuyên giúp phát hiện sớm dấu hiệu bệnh và nâng cao hiệu quả phòng trừ.
Quản lý dịch hại tổng hợp để giảm rủi ro
Bên cạnh bệnh đốm nâu, bọ trĩ cũng là đối tượng gây hại đáng lưu ý trên thanh long. Loài côn trùng này thường xuất hiện nhiều vào thời điểm cây ra nụ và ra hoa, gây hại trên râu và tai trái, làm giảm chất lượng sản phẩm.
Theo ông Nguyễn Hữu Định, khi bọ trĩ đã gây hại rõ rệt trên trái, việc xử lý thường gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, nhà vườn cần triển khai các biện pháp phòng trừ ngay khi đối tượng gây hại mới xuất hiện, đồng thời luân phiên hoạt chất phù hợp nhằm hạn chế hiện tượng kháng thuốc.

Mùa mưa cây thanh long dễ mắc bệnh đốm nâu, bọ trĩ. Ảnh: Minh Đảm.
Một vấn đề khác được nhiều nông dân quan tâm là tình trạng cỏ dại ngày càng khó kiểm soát. Theo các chuyên gia, việc sử dụng thuốc diệt cỏ liên tục trong thời gian dài có thể làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý cỏ và chất lượng đất.
Đặc biệt, nhiều nông hộ vẫn duy trì thói quen pha trộn nhiều loại thuốc hoặc pha thuốc sẵn để sử dụng trong nhiều ngày. Đây là cách làm không được khuyến khích vì có thể làm giảm hiệu lực của thuốc và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cây trồng.
Anh Trương Văn Mạnh, nông dân trồng thanh long tham dự hội thảo cho biết nhiều nhà vườn thường có tâm lý kết hợp nhiều loại thuốc trong cùng một lần phun nhằm tiết kiệm công lao động. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc pha trộn thuốc cần tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật, tránh kết hợp tùy tiện giữa các loại thuốc khác nhau.
Các chuyên gia cũng lưu ý nhà vườn cần tuân thủ nguyên tắc “5 đúng” trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, gồm đúng thuốc, đúng đối tượng dịch hại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách sử dụng. Đồng thời phải bảo đảm thời gian cách ly trước thu hoạch nhằm đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm.
Theo đánh giá của các chuyên gia, thuốc bảo vệ thực vật chỉ là một phần trong quy trình quản lý dịch hại tổng hợp. Để nâng cao hiệu quả phòng trừ trong mùa mưa, nhà vườn cần kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp như tỉa cành tạo độ thông thoáng, làm tốt hệ thống thoát nước, bón phân cân đối, hạn chế lạm dụng phân đạm và thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện sớm các dấu hiệu sâu bệnh.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, địa phương đã hình thành vùng chuyên canh thanh long gần 9.400ha, tập trung chủ yếu tại các địa phương phía đông của tỉnh với sản lượng thu hoạch hằng năm gần 272.000 tấn. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 2.300ha thanh long đạt chứng nhận GAP, đồng thời được cấp 33 mã số vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với diện tích 5.493ha và 92 mã số vùng trồng xuất khẩu sang các thị trường Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Australia với tổng diện tích 1.271ha.
Minh Đảm