Đào chín sớm vào mùa, người dân thu hàng trăm triệu đồng
LAI CHÂU - Những vườn đào chín sớm ở bản Giang Ma (xã Tả Lèng) mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng cho người dân, mở ra tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm
Trái ngọt vùng cao
Trên trục quốc lộ 4D đoạn qua trung tâm xã Tả Lèng (tỉnh Lai Châu), những ngày đầu hè, sắc hương của những giỏ đào chín sớm như níu chân người qua lại. Những quả đào căng mọng, phủ lớp phấn mỏng được bà con bày bán ngay ven đường. Không cần biển quảng cáo cầu kỳ, chính hương vị ngọt thanh cùng vẻ ngoài bắt mắt của thứ quả vùng cao ấy đã trở thành lời mời gọi tự nhiên với du khách mỗi lần qua vùng đất này.
Chị Vàng Thị Thơm mang từng giỏ đào căng mọng ra chợ bán. Ảnh: Đức Bình.
Giữa dãy hàng đào ven đường, chị Vàng Thị Thơm ở bản Giang Ma (xã Tả Lèng) thoăn thoắt lựa từng quả đào đẹp giới thiệu với khách. Gần 1ha đào của gia đình chị đang vào vụ thu hoạch rộ, mang lại thu nhập quan trọng cho gia đình.
Chị Thơm cho biết đào ở bản Giang Ma thường chín sớm từ đầu tháng 4, bình quân mỗi cây đạt hơn 20kg quả. Những năm gần đây, ngoài việc bán lẻ ven đường, nhiều đơn vị ở Hà Nội và thương lái đã tìm đến tận nơi thu mua với giá từ 15.000 - 20.000 đồng/kg. Có ngày, lượng đào được thu mua lên tới vài tấn. Vừa bán quả, gia đình chị Thơm còn mở cửa cho du khách vào tham quan, trải nghiệm hái đào, chụp ảnh giữa những vườn cây trĩu quả. Nhờ đó, sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình chị có thu nhập trên dưới 100 triệu đồng từ vườn đào.
Cách chăm sóc cây đào rất đơn giản, vùng cao nơi đây thiếu nước nên chủ yếu chờ nước trời. Hàng năm, người dân thường bón phân bò ủ hoai kết hợp sử dụng rơm rạ, trấu phủ quanh gốc cây để giữ ẩm, tạo độ tơi xốp cho đất. "Cỏ dại được phát dọn rồi phủ gốc, không sử dụng thuốc diệt cỏ. Cây đào được để phát triển tự nhiên mà không can thiệp phân bón, thuốc BVTV hóa học. Nhờ vậy cây đào phát triển ổn định, quả giữ được vị thơm ngon, giòn tự nhiên", chị Thơm chia sẻ.
Các bạn trẻ thích thú tự hái đào tại vườn. Ảnh: Đức Bình.
Những vườn đào vào mùa quả chín giờ đây vừa để thu quả, vừa là nơi để trải nghiệm, khám phá, nhiều bạn trẻ ở các bản lân cận cũng háo hức đến tận nơi để tham quan. Em Giàng Thị Phương ở bản Phìn Chải chia sẻ, mỗi mùa đào chín, các bạn trẻ thường rủ nhau đến các vườn đào để chụp ảnh và tận tay hái những quả đào chín mọng. Những khu vườn vốn chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp giờ đây đang dần trở thành không gian trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.
Hạt nhân của du lịch nông nghiệp
Năm 2017, thông qua chính sách hỗ trợ của tỉnh Lai Châu, cây đào được đưa vào trồng tại bản Giang Ma (xã Tả Lèng). Ban đầu chỉ là những diện tích nhỏ mang tính thử nghiệm, nhờ phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng, cây đào nhanh chóng thích nghi và cho hiệu quả kinh tế cao. Đầu năm 2026, xã Tả Lèng phối hợp với Trường Đại học Thái Nguyên xây dựng nhãn hiệu sản phẩm “Đào Tam Đường”. Nhờ đó, người dân được các chuyên gia hỗ trợ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, cắt tỉa, phòng trừ sâu bệnh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.
Nhưng cây đào sai trĩu quả. Ảnh: Đức Bình.
Địa phương còn chủ động liên kết tiêu thụ sản phẩm thông qua Hợp tác xã Chăn nuôi và Trồng trọt ở bản Đội 4, xã Bình Lư. Việc kết nối tiêu thụ đã giúp người dân yên tâm sản xuất, hạn chế tình trạng được mùa mất giá như trước đây.
Theo ông Lê Thanh Tùng, Trưởng phòng Kinh tế xã Tả Lèng, những năm gần đây, nhiều vườn đào trên địa bàn đã thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm và hái đào tại vườn. Đây đang trở thành hướng phát triển du lịch nông nghiệp mới giúp người dân có thêm thu nhập. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng đào theo hướng an toàn, gắn với xây dựng các điểm du lịch cộng đồng.
Một vườn đào tại bản Giang Ma. Ảnh: Đức Bình.
Từ những mô hình ở bản Giang Ma, cây đào từng bước được nhân rộng ra toàn xã Tả Lèng, dần hình thành những vùng trồng tập trung gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm. Nông dân vừa bán được sản phẩm, vừa bán được trải nghiệm cho du khách.
Đến nay, toàn xã Tả Lèng có hơn 54ha đào với khoảng 550 hộ dân tham gia trồng, sản lượng đạt trên 619 tấn mỗi năm, bình quân mỗi cây thu được từ 20 - 50kg quả. Với giá bán trung bình khoảng 15.000 đồng/kg, nhiều gia đình ở Tả Lèng thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Đức Bình