Điện Biên triển khai nhiều nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ nông nghiệp

Từ những mô hình thử nghiệm đến sản xuất thực tế, khoa học công nghệ đang từng bước tạo hướng đi mới cho nông nghiệp Điện Biên.

Tại Trung tâm Khoa học và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên), nhiều nhiệm vụ nghiên cứu, thử nghiệm đang được triển khai theo hướng gắn với nhu cầu thực tế. Trong đó có những mô hình cây trồng mới, ứng dụng công nghệ cao và nghiên cứu các quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương.

Một trong những kết quả đáng chú ý của Trung tâm là dự án sản xuất thử nghiệm “Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ xây dựng mô hình trồng dưa lê, dưa lưới công nghệ cao tại tỉnh Điện Biên”. Dự án đã được Hội đồng Khoa học và công nghệ cấp tỉnh nghiệm thu, xếp loại đạt.

Nhà màng ứng dụng công nghệ cao góp phần kiểm soát điều kiện sinh trưởng của cây trồng. Ảnh: Hoàng Châu.

Việc thử nghiệm những loại cây trồng mới không chỉ nhằm tạo thêm sản phẩm trong sản xuất mà còn giúp cán bộ kỹ thuật có thêm cơ sở đánh giá điều kiện canh tác, yêu cầu kỹ thuật và khả năng áp dụng công nghệ trong thực tế.

Theo ông Phạm Thanh Nam, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên, hiệu quả của khoa học công nghệ cuối cùng phải được thể hiện ở khả năng ứng dụng. Đưa khoa học công nghệ vào sản xuất trước hết phải xem người dân cần gì, sản xuất đang vướng ở đâu. Công nghệ tốt nhưng không phù hợp, người dân khó áp dụng sẽ khó nhân rộng. Vì vậy cần thử nghiệm, đánh giá rồi mới tính đến chuyển giao.

Cùng với thử nghiệm các cây trồng mới, Trung tâm tiếp tục nhân thêm hai giống dứa Pu Lau Mường Nhà và dứa MD2, đồng thời hoàn thiện quy trình nuôi cấy mô, sản xuất thử nghiệm. Việc chủ động nghiên cứu, nhân giống góp phần tạo nguồn giống phục vụ sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng cây giống.

Anh Thào A Giàng, Giám đốc HTX Dứa mật Pu Lau, xã Mường Nhà cho rằng, việc có thêm giống mới cần đi cùng với thử nghiệm thực tế để lựa chọn giống phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương. "Bà con không ngại cái mới nhưng trước hết phải làm được đã. Giống mới phải phù hợp với đất đai và cách sản xuất ở đây. Làm thử thấy cây phát triển tốt, cho sản phẩm tốt hơn bà con mới mạnh dạn đưa vào sản xuất", anh Giàng nói.

Cùng với nghiên cứu giống, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ của Trung tâm cũng hướng tới những phương thức sản xuất có mức độ kiểm soát cao hơn. Một ví dụ là mô hình nhà màng ứng dụng công nghệ cao tại xã Thanh Yên. Dự án được xây dựng với 3 nhà màng, tổng diện tích 1.080m², kinh phí đầu tư trên 13,4 tỷ đồng, áp dụng hệ thống điều khiển vi khí hậu, tưới và dinh dưỡng tự động.

Dứa Pu Lau Mường Nhà đang được nghiên cứu, nhân giống phục vụ sản xuất. Ảnh: Hoàng Châu.

Nhà màng được tích hợp hệ thống tưới nhỏ giọt, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, dinh dưỡng và các cảm biến phục vụ quản lý sản xuất. Cà chua giống Nhật Bản được đưa vào trồng thử nghiệm, cán bộ kỹ thuật và người lao động địa phương được hướng dẫn vận hành, chăm sóc theo quy trình.

Kết quả triển khai dự án ứng dụng nông nghiệp thông minh tại Điện Biên cũng cho thấy hướng đi mới trong đưa công nghệ vào sản xuất. Việc ứng dụng nhà màng, hệ thống tưới, quản lý dinh dưỡng và kiểm soát môi trường cho thấy công nghệ cao đang từng bước được đưa vào những quy trình sản xuất cụ thể.

Tuy nhiên, đưa khoa học công nghệ vào nông nghiệp ở miền núi không phải câu chuyện một sớm một chiều. Nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ còn hạn chế, khả năng huy động doanh nghiệp tham gia chưa cao. Địa bàn rộng, giao thông khó khăn cũng khiến việc chuyển giao, theo dõi và nhân rộng mô hình gặp không ít trở ngại.

Bởi vậy, cùng với nghiên cứu và thử nghiệm, việc đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, công nghệ và lựa chọn những mô hình phù hợp với từng vùng sản xuất có ý nghĩa quan trọng. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi người sản xuất có thể tiếp cận, vận hành và duy trì hiệu quả.

Từ mô hình dưa lê, dưa lưới công nghệ cao đến nghiên cứu giống dứa và các mô hình nhà màng ứng dụng công nghệ thông minh ở Điện Biên, khoa học công nghệ đang từng bước hiện diện rõ hơn trong sản xuất nông nghiệp ở tỉnh này. Điều quan trọng là mỗi kết quả nghiên cứu phải được kiểm chứng trên đồng ruộng, để từ đó tìm ra những giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất, nông dân và nhu cầu thị trường.

Nguyễn Yến