Hải Phòng dự kiến xuất khẩu hơn 27.000 tấn vải năm 2026

Dù sản lượng vải năm 2026 dự kiến giảm sâu do thời tiết bất lợi, tuy nhiên Hải Phòng vẫn đặt mục tiêu xuất khẩu 50% sản lượng sang các thị trường truyền thống.

"Sản lượng thấp nhưng giá trị không giảm"

Đoàn công tác của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa có buổi kiểm tra thực địa, đánh giá công tác chuẩn bị thu hoạch và tiêu thụ vải tại các vùng trồng trọng điểm thuộc xã Thanh Hà và các khu vực lân cận. Đây là thời điểm then chốt khi trà vải sớm bắt đầu vào giai đoạn chín bói, chuẩn bị cho chiến dịch xuất khẩu lớn nhất trong năm.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (bên phải ảnh) và bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng kiểm tra thực tế tình hình sản xuất tại vườn vải phục vụ xuất khẩu ở xã Thanh Hà. Ảnh: Hoàng Phong.

Báo cáo với đoàn công tác, bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết, niên vụ 2026 đối mặt với nhiều thách thức về thời tiết. Cụ thể, toàn thành phố hiện có khoảng 9.350 ha vải, tập trung tại các khu vực Hà Đông, Thanh Hà, Hà Nam, Nam Thanh Miện, An Trường...

"Do mùa đông ấm, nền nhiệt cao khiến cây vải không đủ thời gian tích lũy lạnh để phân hóa mầm hoa. Tỷ lệ ra hoa của trà vải sớm thấp hơn mọi năm, trong khi vải chính vụ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất", bà Lương Thị Kiểm chia sẻ thêm.

Sản lượng năm nay ước tính chỉ đạt khoảng 55.000 tấn, sụt giảm đáng kể so với mức hơn 71.000 tấn của năm ngoái. Trong đó, trà vải sớm chiếm ưu thế với 35.000 tấn (thu hoạch từ 1/5-25/5), còn vải chính vụ chỉ đạt khoảng 20.000 tấn (thu hoạch từ đầu tháng 6).

Tại các vườn vải u hồng ở xã Thanh Hà, đến cuối tháng 4, quả đã bắt đầu chuyển màu nhưng mật độ trên cành thưa hơn. "Năm ngoái cành nào cũng trĩu quả, năm nay chỉ bằng 50-60%. Bù lại, nhờ chăm sóc kỹ theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật, quả năm nay to đều, mã đẹp và hứa hẹn độ ngọt cao", ông Phạm Văn Thành, Tổ trưởng Tổ sản xuất số 10, xã Thành Hà chia sẻ.

Cũng theo ông Thành, áp lực thu hoạch và bài toán hậu cần trà vải sớm dự kiến bắt đầu thu hoạch từ ngày 1/5, tập trung cao điểm từ 10-25/5. Ngay sau đó, trà vải chính vụ sẽ nối tiếp từ đầu tháng 6. Hai trà vải thu hoạch nối tiếp trong thời gian ngắn tạo áp lực tiêu thụ lớn trong khoảng 2 tháng.

Đoàn công tác kiểm tra tình hình chuẩn bị cho vụ vài năm 2026 tại một doanh nghiệp thu mua, xuất khẩu có chi nhánh trên địa bàn xã Thanh Hà. Ảnh: Hoàng Phong.

Hải Phòng hiện có 7 cơ sở đóng gói với công suất 650 tấn/ngày, nhưng vẫn được là khiêm tốn vào đỉnh điểm thu hoạch. Thành phố đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ bảo quản sau thu hoạch và sơ chế đóng gói nhằm kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực tiêu thụ tức thời và gia tăng giá trị sản phẩm.

Siết chặt mã số vùng trồng, giải quyết bài toán tiêu thụ

Toàn TP Hải Phòng đã được cấp 198 mã số vùng trồng xuất khẩu đi các thị trường khó tính. Trong đó, Trung Quốc vẫn là thị trường truyền thống chiếm 40% sản lượng (khoảng 22.000 tấn), khoảng 10% sản lượng còn lại (hơn 5.000 tấn) được định hướng vào các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Mỹ, Úc và EU.

Một điểm mới của niên vụ năm nay là việc áp dụng Nghị định 38/2026/NĐ-CP về quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Do vậy, việc quản lý hiện đã được phân cấp rõ ràng về tận cấp xã để tăng cường tính giám sát. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hải Phòng đã duy trì 12 vùng trồng đạt chứng nhận GlobalGAP và 81 vùng VietGAP với tổng diện tích hơn 1.045 ha. Đây chính là "giấy thông hành" để quả vải tiến vào các siêu thị lớn và thị trường quốc tế.

Các doanh nghiệp lớn như Công ty TNHH Trái cây Rồng Đỏ và Ameii Việt Nam đã chủ động ký kết hợp đồng từ sớm. Dự kiến, Ameii sẽ xuất khẩu khoảng 600 tấn (sang Nhật và Mỹ), trong khi Rồng Đỏ đặt mục tiêu 300 tấn sang các thị trường Úc, Nhật và Đông Nam Á.

Đối tác Nhật Bản sang tận vườn vải để kiểm tra vùng nguyên liệu, tình hình sản xuất trước khi thua mua. Ảnh: Hoàng Phong.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là chi phí logistic, do tình hình xung đột tại một số khu vực trên thế giới khiến giá vận tải biển tăng cao, gây áp lực lên giá thành quả vải xuất khẩu. Bên cạnh đó, việc mỗi thị trường (Nhật, Mỹ, EU) có một quy định khác nhau về mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL) đòi hỏi sự giám sát cực kỳ khắt khe từ lúc quả còn trên cây đến khi vào nhà máy đóng gói.

Bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết, địa phương đã tập huấn cho hơn 50 đại lý thuốc bảo vệ thực vật tại vùng trọng điểm, yêu cầu ký cam kết chỉ cung ứng các loại thuốc nằm trong danh mục cho phép của nước nhập khẩu. "Chúng tôi coi các đại lý này là cánh tay nối dài của cơ quan quản lý. Nếu vùng trồng bị phát hiện dư lượng thuốc cấm, không chỉ nông dân mà đại lý cung ứng cũng phải chịu trách nhiệm", bà Lương Thị Kiểm khẳng định.

Bên cạnh xuất khẩu, thị trường nội địa với hơn 100 triệu dân vẫn được xác định là trụ cột. Sở Công Thương Hải Phòng cho biết đã sẵn sàng các phương án kết nối đưa vải vào các hệ thống siêu thị lớn như Go!, WinMart, Co.op Mart và các sàn thương mại điện tử.

"Không chỉ dựa vào xuất khẩu, thị trường trong nước cũng đặt ra yêu cầu cao về an toàn thực phẩm", đại diện Sở Công Thương cho biết.

Đoàn công tác làm việc với đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, các đơn vị liên quan và chính quyền địa phương sau khi kiểm tra thực tế tình hình sản xuất. Ảnh: Hoàng Phong.

Chia sẻ sau buổi kiểm tra và làm việc, bà Nguyễn Thị Thu Hương - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đánh giá, dù sản lượng chung sụt giảm là tình trạng chung của các tỉnh phía Bắc, nhưng chất lượng vải Hải Phòng vẫn duy trì được sự ổn định.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương đề nghị địa phương không được chủ quan, thời gian từ nay đến khi thu hoạch rộ chỉ còn khoảng 10 ngày cho vải sớm và hơn một tháng cho vải chính vụ. Việc theo dõi sát sao tình hình sâu bệnh cuối vụ và đảm bảo thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật là yếu tố sống còn để giữ vững uy tín cho thương hiệu vải thiều Việt Nam trên thị trường xuất khẩu.

"Phương châm năm nay là sản lượng có thể giảm nhưng quyết tâm không để giảm giá trị thu nhập của người dân. Cần bảo vệ tối đa những diện tích đã đậu quả, phòng trừ sâu bệnh tuyệt đối để mỗi quả vải thu hoạch được đều đạt tiêu chuẩn cao nhất", bà Hương nhấn mạnh.

Dự kiến sản lượng vải tươi xuất khẩu của một số doanh nghiệp tham gia xuất khẩu vải vào thị trường cao cấp, khó tính năm 2026 tại Hải Phòng:

Công Ty TNHH Trái Cây Rồng Đỏ Việt Nam dự kiến xuất khẩu 300 tấn, trong đó thị trường Úc 110 tấn, Nhật Bản 70 tấn, Hoa Kỳ 20 tấn, còn lại khoảng 100 tấn xuất khẩu sang các thị trường Malaysia, Singapore, Hồng Kông…; Công ty CP Ameii Việt Nam dự kiến xuất khẩu 600 tấn, trong đó thị trường Nhật Bản 70 tấn, Hoa Kỳ 100 tấn, còn lại khoảng 200 tấn xuất khẩu sang các thị trường EU và các thị khác; Công ty Dragon berry dự kiến xuất khẩu 500 tấn vải sang thị trường Mỹ, Nhật, Úc…

Đinh Mười - Hoàng Phong