Khoai tây phủ màu xanh no ấm trên đồng đất Văn Bàn
LÀO CAI - Sau thiệt hại nặng nề do thiên tai, những cánh đồng ở xã Văn Bàn lại phủ một màu xanh no ấm của khoai tây, mang lại thu nhập cao cho hàng trăm hộ dân.
Sau những thiệt hại nặng nề do thiên tai gây ra, những cánh đồng khoai tây đang vươn mình mạnh mẽ trên vùng đất Văn Bàn. Cây khoai tây đang mở ra hướng đi mới trong việc tăng vụ, nâng cao thu nhập và hình thành tư duy sản xuất nông nghiệp hàng hóa bền vững cho nông dân nơi đây.
Những cánh đồng khoai tây ở xã Văn Bàn mang lại thu nhập cao cho người dân. Ảnh: Thanh Tiến.
Cánh đồng hồi sinh nhờ khoai tây
Hoàn lưu cơn bão số 10 cuối tháng 9/2025 đã gây những thiệt hại nặng nề trên các cánh đồng ở xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai. Tại thôn Làng Chút, cả cánh đồng bị vùi lấp, nhiều diện tích lúa, hoa màu mất trắng, bà con rơi vào cảnh thiếu hụt nguồn thu nhập trong những tháng tiếp theo.
Đúng lúc này, HTX Dịch vụ Nông lâm nghiệp và Xây dựng Quang Vinh (HTX Quang Vinh) đã chủ động tìm đến, cùng thôn triển khai mô hình trồng khoai tây vụ đông.
Ông Hoàng Thanh Triệu, Trưởng thôn Làng Chút cho biết, ban đầu việc vận động người dân gặp không ít khó khăn do tâm lý bà con còn lo ngại sau thiên tai. Cây khoai tây cũng chưa được trồng nhiều trên vùng đất này nên chưa khẳng định được hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, với cam kết hỗ trợ giống và kỹ thuật, thôn đã vận động nhân dân làm đất, xuống giống được gần 20ha.
Cây khoai tây đang mang lại hi vọng mới cho người dân thôn Làng Chút sau thiên tai. Ảnh: Thanh Tiến.
"Đến thời điểm này, nhìn những ruộng khoai tây xanh mướt, sinh trưởng tốt, củ đã to và đều, bà con phấn khởi lắm. HTX đã ký kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm nên mọi người rất yên tâm, đây sẽ là nguồn thu nhập đáng kể cho các hộ dân trong dịp Tết Nguyên đán. Tôi mong những vụ tiếp theo HTX sẽ tiếp tục đồng hành, mở rộng quy mô để biến vụ đông thành vụ sản xuất chính của thôn", ông Triệu kỳ vọng.
Thu nhập gấp nhiều lần ngô, lúa
Cách Làng Chút không xa, tại thôn Trung Đoàn, gia đình ông Lữ Xuân Chiến, một hộ dân dân tộc Tày đang tất bật trên ruộng khoai tây đang vào vụ thu hoạch. Với ông Chiến, cây khoai tây Julinka thực sự tạo thay đổi lớn trên diện tích gần một mẫu (10 sào) đất của gia đình.
“Gia đình tôi từ xưa đến nay chỉ biết cây lúa, cây ngô. Mỗi năm làm hai vụ lúa đối với ruộng thấp, còn diện tích cạn hơn thì vụ lúa, vụ ngô, thu nhập bấp bênh, giá trị chẳng đáng bao nhiêu, chỉ đủ ăn chứ không dư dả. Đất đai sau vụ mùa thường bỏ hoang trong vụ đông vì không biết trồng cây gì cho hiệu quả. Cái khó khăn đeo bám mãi cũng vì tư duy sản xuất manh mún, phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên”, ông Chiến bộc bạch.
Gia đình ông Lữ Xuân Chiến Chiến (phải) rất phấn khởi khi dự kiến có thu nhập hơn 100 triệu đồng từ diện tích khoai tây vụ đông. Ảnh: Thanh Tiến.
Vụ đông năm 2025, gia đình ông Chiến đã quyết định tham gia chuỗi liên kết sản xuất khoai tây của HTX Quang Vinh. Ông và các hộ dân trong xã được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, sử dụng phân bón, phòng trừ sâu bệnh cho cây khoai tây để đạt hiệu quả cao. Kết quả mang lại khiến ông không khỏi ngỡ ngàng. Năng suất khoai tây đạt gần 1 tấn/sào. Với gần một mẫu đất, vụ này gia đình ông dự kiến thu về hơn 100 triệu đồng. So với trồng lúa, thu nhập từ cây khoai tây cao gấp nhiều lần mà đầu ra lại được doanh nghiệp cam kết bao tiêu toàn bộ.
Sự phấn khởi hiện rõ trên gương mặt người nông dân chất phác. Ông Chiến khẳng định chắc nịch những năm tiếp theo gia đình ông sẽ ký kết hợp đồng dài hạn với HTX để mở rộng diện tích, quyết tâm không để đất nghỉ, không để đất hoang, biến cây khoai tây thành nguồn thu chính để phát triển kinh tế gia đình.
Bà Lương Thị Quyên, đại diện HTX Quang Vinh chia sẻ, chủ trương của HTX là xây dựng mô hình nông nghiệp kiểu mới, tập trung vào tích tụ ruộng đất để sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
“Khi bước chân vào cánh đồng Làng Chút và Nà Lộc sau bão, chúng tôi thấy rõ sự hoang tàn và tinh thần sản xuất giảm sút của bà con. Để vực dậy, HTX đóng vai trò là đầu chuỗi. Chúng tôi không chỉ cung cấp 110 tấn giống cho 200 hộ dân liên kết mà còn trực tiếp đứng ra quản lý kỹ thuật, cung ứng phân bón và đưa máy móc vào đồng ruộng để cơ giới hóa đồng bộ.
Người dân Văn Bàn cơ giới hóa sản xuất khoai tây. Ảnh: Thanh Tiến.
Chúng tôi đã ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với Công ty cổ phần Quốc tế An Việt. Giá thu mua dựa trên giá thị trường nhưng luôn đảm bảo mức tối thiểu để bảo vệ vốn và công sức của bà con. Dù giá thị trường có xuống thấp đến đâu, bà con vẫn đảm bảo có lãi tốt. Với năng suất dự kiến đạt 22 - 25 tấn/ha, mô hình này là minh chứng cho hiệu quả của việc sản xuất bài bản từ khâu giống đến thị trường tiêu thụ", bà Quyên chi cho biết.
Tiền đề cho vùng chuyên canh hàng hóa
Theo ông Phạm Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Bàn, ngay từ khi chính quyền xã đi vào hoạt động theo mô hình mới, việc chủ động vận động nhân dân sản xuất vụ đông đã được đặt lên hàng đầu.
Năm nay tỉnh giao chỉ tiêu cho xã sản xuất 120ha cây vụ đông, nhưng đến nay toàn xã đã thực hiện được gần 300ha. Trong đó, cây khoai tây Julinka là điểm sáng lớn nhất. Hiệu quả kinh tế của cây trồng này thực sự vượt trội, một sào có thể thu hoạch được 1 tấn củ, mang về từ 9 đến 12 triệu đồng. Thu nhập từ khoai tây cao gấp 3 đến 4 lần so với trồng lúa, ngô.
Xã Văn Bản sẽ mở rộng vùng trồng khoai tây hàng hóa lên từ 300 - 500ha. Ảnh: Thanh Tiến.
Thắng lợi trong vụ đông năm nay cho thấy sự phù hợp của cây khoai tây với thổ nhưỡng địa phương, đặc biệt là khả năng kháng bệnh sương mai và chịu hạn tốt. Định hướng của xã trong những năm tới là sẽ mở rộng diện tích liên kết lên từ 300 đến 500ha. Địa phương sẽ kiên trì mục tiêu liên kết "4 nhà" (nhà nước – nhà nông – doanh nghiệp – nhà khoa học) để hình thành vùng chuyên canh khoai tây hàng hóa, có thương hiệu và được cấp chứng nhận VietGAP.
Việc đưa cây khoai tây vào trồng sớm từ tháng 9 trên các diện tích đất một vụ vùng cao không chỉ giúp bà con tránh được thời điểm khoai tây miền xuôi đổ bộ ra thị trường mà còn bán được giá cao hơn. Đây chính là chiến lược phát triển bền vững mà Văn Bàn đang hướng tới, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, mang lại ấm no cho người dân.
Thanh Tiến