THANH HÓA - Nhiều nông dân tại xã Nga Sơn (Thanh Hóa) thắng lớn nhờ khoai tây được mùa, được giá và được doanh nghiệp bao tiêu tại chỗ.
Cả làng háo hức thu hoạch khoai tây
Những ngày cuối vụ đông, cánh đồng khoai tây ở xã Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) rộn ràng hơn thường lệ. Từ sáng sớm, bà con các thôn trong xã đã í ới gọi nhau ra ruộng để thu hoạch khoai.
Bà Mai Thị Hợi (thôn 3 Nga Trung, xã Nga Sơn) do tuổi đã cao nên phải huy động anh em họ hàng hỗ trợ thu hoạch 7 sào khoai tây vụ đông. Giữa thửa ruộng vừa nhổ xong còn vương màu đất mới, gương mặt bà rạng rỡ phấn khởi. Đôi tay thoăn thoắt lựa từng củ khoai tròn đều, khẽ phủi lớp đất mỏng rồi xếp ngay ngắn vào bao.

Nông dân Nga Sơn (Thanh Hóa) phấn khởi vì khoai tây được mùa, được giá. Ảnh: Quốc Toản.
Tiếng máy thu hoạch, người đứng nhặt, người buộc bao, người tải khoai ra bờ ruộng rộn rã như thể làng mở hội sau Tết. Những bao khoai đầy dần, xếp thành hàng ngay ngắn đầu bờ, chờ xe tăng bo đến chở lên điểm tập kết tại xã, nơi thương lái bốc hàng ngay trong ngày.
Trên nền đất nâu tơi xốp, những củ khoai tây vàng ươm như thể không phụ công người chăm bón. Bà Hợi cùng nông dân xã Nga Sơn đứng trước vụ mùa bội thu.
Bà Hợi chia sẻ, mỗi sào khoai tây (500m2) năm nay thu được chừng 1,4 tấn. Tính ra sau khi trừ hết chi phí, bà con còn lãi khoảng 6 - 7 triệu đồng mỗi sào. Theo bà, làm khoai tây nhẹ công hơn nhiều so với một số cây trồng khác.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa thực địa vùng trồng khoai tây tại xã Nga Sơn. Ảnh: Quốc Toản.
“Giống và phân bón đều do công ty ứng trước, đến khi thu hoạch bán sản phẩm mới thanh toán lại nên nông dân đỡ lo vốn đầu tư ban đầu. Trong quá trình trồng, bà con còn được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cụ thể từng khâu, từ xuống giống đến chăm sóc. Sản phẩm được bao tiêu trọn gói với giá ổn định nên nông dân không còn phải lo cảnh được mùa mất giá”, bà Hợi nói.
Cánh đồng thôn 3 Nga Trung, xã Nga Sơn nay đã có đường nội đồng rộng rãi, đi lại thuận tiện hơn trước rất nhiều. Tuy vậy, xe tải trọng lớn vẫn khó vào sát chân ruộng để thu mua.

Không khí thu mua khoai tây rộn rã như ngày hội. Ảnh: Quốc Toản.
Để việc tiêu thụ được thông suốt, Hợp tác xã Nông nghiệp Nga Trung (xã Nga Sơn) chủ động mượn khuôn viên UBND xã Nga Trung (cũ) làm điểm tập kết tạm thời. Từng chuyến xe ba gác chở đầy khoai nối nhau chạy về đây. Khoai vừa dỡ xuống được cân ngay tại chỗ. Tại điểm tập kết, vài người đã trực sẵn bên bàn cân, cẩn thận ghi chép từng bao, từng số cân để bảo đảm rõ ràng, tránh nhầm lẫn.
Bà con đứng chờ đến lượt, người trò chuyện, người tranh thủ nghỉ tay. Cân xong, tiền được thanh toán trực tiếp, rõ ràng từng người. Nông dân không phải chở đi xa, không phải thấp thỏm chuyện giá cả.

Khoai tây được tập kết tại trụ sở UBND xã Nga Trung (cũ) chờ xe đến bốc hàng. Ảnh: Quốc Toản.
Phía ngoài bãi, cánh tài xế và công nhân bốc xếp làm việc gần như không ngơi tay. Hết bao này đến bao khác được chuyền lên thùng xe, ai cũng tranh thủ làm nhanh để khoai không nằm lâu dưới nắng, ảnh hưởng chất lượng. Mỗi ngày, hàng chục tấn khoai tây từ cánh đồng được gom về đây rồi chuyển thẳng đến nhà máy chế biến, nhịp thu hoạch vì thế luôn hối hả suốt từ sáng đến chiều.
Hướng đi bền vững cho nông dân
Vụ đông xuân 2025 - 2026, xã Nga Sơn (Thanh Hóa) tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực từ mô hình liên kết sản xuất, bao tiêu khoai tây FL2215. Giống khoai tây FL2215 được Hợp tác xã Nông nghiệp Nga Trung tổ chức liên kết sản xuất với Công ty Cổ phần Logistics VietTrans trên diện tích 19,2ha, với sự tham gia của 150 hộ dân tại 5 thôn. Tổng diện tích khoai tây toàn xã đạt 50ha, phần còn lại do người dân tự tiêu thụ qua thương lái.

Nông dân có thu nhập cao nhờ trồng khoai tây vụ đông. Ảnh: Quốc Toản.
Sau hai ngày thu hoạch đầu tiên, năng suất bình quân đạt 28 tấn/ha, lợi nhuận ước khoảng 120 triệu đồng/ha, cao hơn nhiều so với một số giống khoai thương phẩm khác đang sản xuất tại địa phương.
Qua đánh giá sơ bộ, năng suất khoai tây FL2215 đạt trung bình 1,4 tấn/sào (28 tấn/ha). Giá thu mua theo hợp đồng là 7.800 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, nông dân có lãi khoảng 6 triệu đồng/sào. Đối với những diện tích chưa thu hoạch, dự kiến hiệu quả có thể cao hơn nhờ điều kiện đồng đất thuận lợi và cây sinh trưởng tốt.
So với các giống khoai thương phẩm khác đang trồng tại địa phương, giống khoai tây FL2215 có tỷ lệ đồng đều cao, ít củ nhỏ, chất lượng tốt, cho thu nhập cao hơn từ 0,5 - 1 triệu đồng/sào so với giống khoai khác cùng thời điểm sản xuất.

Nhờ được bao tiêu sản phẩm, nông dân không phải lo lắng về đầu ra. Ảnh: Quốc Toản.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, mô hình liên kết còn giúp nông dân tiếp cận quy trình sản xuất theo hợp đồng, được tập huấn kỹ thuật, tham quan, học tập kinh nghiệm. Doanh nghiệp cử cán bộ kỹ thuật thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, hỗ trợ xử lý dịch hại khi cần thiết, đồng thời có cơ chế hỗ trợ rủi ro thông qua bảo hiểm.
Theo UBND xã Nga Sơn, thời gian tới địa phương tiếp tục duy trì ổn định diện tích cây vụ đông trên 400ha. Đối với khoai tây FL2215, dự kiến vụ đông 2026 - 2027 sẽ mở rộng diện tích liên kết lên 60 - 80ha tại các thôn thuộc địa bàn Hợp tác xã Nông nghiệp Nga Trung, đồng thời tổ chức sản xuất thử nghiệm ở các khu vực khác để nhân rộng mô hình.

Nông dân chở khoai tây đến điểm tập kết. Ảnh: Quốc Toản.
Chiều ngày 24/2/2026, ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa cùng lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, lãnh đạo xã Nga Sơn đã trực tiếp xuống cánh đồng thôn 3 xã Nga Sơn để nắm bắt tình hình sản xuất tại mô hình liên kết trồng khoai tây vụ đông. Ông Tiến đã trao đổi với nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp thu mua về năng suất, chất lượng cũng như quy trình bao tiêu sản phẩm.
Ông Tiến ghi nhận đây là mô hình cho hiệu quả rõ rệt, từ khâu giống, chăm sóc đến tiêu thụ đều có sự liên kết chặt chẽ, giúp nông dân yên tâm sản xuất. “Khi có doanh nghiệp đồng hành, có hợp đồng bao tiêu và hướng dẫn kỹ thuật cụ thể, bà con sẽ giảm được rủi ro, không còn lo đầu ra. Đây là hướng đi phù hợp để nâng cao giá trị cây vụ đông và tăng thu nhập bền vững cho người dân”, ông Tiến nhấn mạnh.
Theo ông Tiến, thời gian tới ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá kỹ hơn hiệu quả của giống khoai tây FL2215, đồng thời khuyến khích mở rộng diện tích ở những vùng có điều kiện phù hợp, gắn với liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi.

Mỗi ngày đơn vị thu mua có thể vận chuyển hàng chục tấn hàng tới nhà máy chế biến. Ảnh: Quốc Toản.
“Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, doanh nghiệp tiếp tục phối hợp với hợp tác xã tổ chức tập huấn, hướng dẫn bà con từ khâu xuống giống đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Sự đồng hành chặt chẽ này giúp quá trình liên kết sản xuất, bao tiêu diễn ra ổn định, hài hòa lợi ích giữa nông dân và doanh nghiệp, tạo nền tảng bền vững cho những vụ mùa tiếp theo”, ông Tiến cho biết.
Cũng theo ông Lê Văn Tiến, để mô hình liên kết sản xuất khoai tây phát triển bền vững, địa phương cần chủ động hơn trong đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất. Trước hết là hệ thống kênh mương nội đồng bảo đảm tưới tiêu kịp thời, cùng với đó là nâng cấp đường giao thông ra đồng để xe cơ giới và xe thu mua có thể vào tận ruộng. Khi hạ tầng được hoàn thiện, vùng trồng sẽ vận hành thuận lợi hơn, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và tạo điều kiện mở rộng diện tích trong những vụ tới.
Quốc Toản