Thuần hóa nho ngoại trên đất lúa bạc màu

HÀ NỘI - Từ những ruộng lúa bạc màu, anh Tạ Quốc Hoàng, nông dân xã Nội Bài đã thuần hóa giống nho ngoại thành những mùa quả ngọt.

Chinh phục giống cây khó tính

Nắng sớm trải dài trên những dải bạt nilon trắng xóa một góc cánh đồng ven làng. Dưới mái vòm nhà màng ấy là những chùm nho sữa tròn căng, phủ một lớp phấn nhung mịn màng. Ít ai nghĩ rằng, nơi từng là những thửa ruộng lúa chông chênh phụ thuộc vào thiên nhiên giờ đang nảy mầm một giấc mơ nông nghiệp hiện đại đầy táo bạo.

Anh Tạ Quốc Hoàng (sinh năm 1986) - chủ vườn nho tại xã Nội Bài (TP Hà Nội). Ảnh: Xuân Hà.

Anh Tạ Quốc Hoàng (sinh năm 1986), chủ vườn nho tại xã Nội Bài (TP Hà Nội) với đôi tay rám nắng, chậm rãi mân mê chùm nho xanh biếc đang chớm chín. Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp vào khoảng tháng 2/2024, ánh mắt vẫn ánh lên những băn khoăn.

"Làm cái này là xác định ăn lâu dài", anh Hoàng thổ lộ. Để giống nho Hàn Quốc vốn quen xứ lạnh có thể bén rễ và sinh trưởng tốt trên đất lúa miền Bắc, anh đã dành không biết bao nhiêu đêm trăn trở, tự mình mò mẫm kỹ thuật, tìm hiểu từng đặc tính sinh học của cây.

Khởi đầu trên diện tích 1 mẫu đất lúa tại xã Nội Bài, anh Hoàng đã mạnh dạn đầu tư nguồn vốn ban đầu gần 1 tỷ đồng để xây dựng hệ thống tưới nước tự động, lắp đặt mái vòm nilon hiện đại giúp kiểm soát nắng mưa và sâu bệnh. Việc đưa một giống cây ngoại nhập đắt đỏ về trồng trên đất lúa vốn bị hoài nghi và coi là liều lĩnh. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì và nhạy bén, anh đã từng bước chinh phục giống cây khó tính này.

Anh Hoàng chia sẻ: "Giống nho Hàn Quốc đưa về đất mình phải thuần nó. Bên Hàn Quốc trồng ba năm mới cho quả, nhưng về đây mình nắm được chất đất, chăm chút tỉ mẩn thì chỉ một đến hai năm là ra trái".

Những tấm lưới quây kín cả khu vườn như chiếc “áo giáp” chống lại loài sâu bướm 4 chấm, 2 chấm bay vào đẻ trứng. Ảnh: Xuân Hà.

Chuyện làm nông nghiệp đâu chỉ có nắng mưa, đó còn là cuộc chiến trước sâu bệnh. Nhìn từng tấm lưới quây kín khu vườn, anh Hoàng cười xòa chia sẻ về chiếc “áo giáp” tự chế chống lại loài sâu bướm 4 chấm, 2 chấm bay vào đẻ trứng vốn là nỗi ám ảnh của người trồng nho.

Thay vì lạm dụng hóa chất độc hại, anh chọn con đường chông gai hơn là dùng chế phẩm sinh học và dựng rào chắn. Dẫu chi phí đầu tư ban đầu cao hơn hẳn so với canh tác truyền thống nhưng bù lại mỗi trái nho hái xuống đều đong đầy sự an tâm cho sức khỏe người lao động lẫn người tiêu dùng.

Anh Hoàng kiên trì thực hiện quy tắc canh tác nghiêm ngặt: mỗi năm chỉ thu hoạch đúng một vụ. Nếu ép cây ra hai vụ để tăng sản lượng trước mắt, cây sẽ nhanh bị suy kiệt và yếu sức. Nhờ sự chăm sóc tỉ mẩn ấy, mỗi gốc nho giờ đây cho thu hoạch trung bình 10 - 15kg ở vụ đầu và nâng dần lên 20 - 25kg ở các vụ tiếp theo. Với 8 sào đất canh tác, mỗi năm anh thu về 40 - 50 triệu đồng/sào, tương đương hơn 300 triệu đồng/năm - con số mơ ước nếu so với những vụ lúa chật vật năm xưa.

Đổi mới tư duy và khát vọng vươn xa

Sự chuyển mình trong mô hình của anh Tạ Quốc Hoàng không chỉ nằm ở doanh thu vượt trội mà điều cốt lõi nhất là sự thay đổi sâu sắc trong tư duy làm nông. Bước qua thói quen canh tác cũ theo kinh nghiệm, anh dần tiếp cận với tư duy sinh thái bền vững, làm nông nghiệp sạch, áp dụng công nghệ tưới thông minh, từng bước hướng tới phát triển mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm.

Anh Hoàng chủ động học hỏi quy trình chăm sóc tỉ mỉ, sử dụng hoàn toàn phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học để vừa giữ sức cho đất, vừa bảo vệ môi trường sống. Ảnh: Xuân Hà.

Anh Hoàng chủ động học hỏi các quy trình chăm sóc tỉ mỉ, sử dụng hoàn toàn phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học để vừa giữ sức cho đất, vừa bảo vệ môi trường sống xung quanh. Anh còn chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo để giới thiệu hình ảnh vườn nho sạch đến người tiêu dùng, mở ra kênh tiêu thụ trực tiếp đầy hiệu quả.

Đồng thời, anh lên kế hoạch mở cửa vườn đón khách tham quan, trải nghiệm thu hoạch nho ngay tại vườn. Việc trực tiếp chứng kiến quy trình sản xuất an toàn và tự tay hái những chùm nho mọng nước không chỉ giúp gia tăng giá trị kinh tế cho sản phẩm mà còn tạo dựng niềm tin vững chắc với người tiêu dùng. Tuy nhiên, hành trình mở rộng quy mô sản xuất vẫn còn những trăn trở về nguồn vốn đầu tư.

"Đầu tư trồng nho trong nhà màng bài bản và tốn kém lắm, có lúc ngốn gần cả tỷ đồng. Nhiều bà con quanh đây thấy hiệu quả cũng muốn chuyển đổi sang mô hình này nhưng lực bất tòng tâm vì thiếu nguồn vốn khởi nghiệp", anh Hoàng tâm sự.

Anh Hoàng thuần hóa giống nho ngoại thành những mùa quả ngọt. Ảnh: Xuân Hà.

Nhớ lại thời gian đầu, chính quyền địa phương cũng không khỏi băn khoăn trước tính khả thi của mô hình mới. Nhưng trước quyết tâm và thành quả rõ rệt của anh Hoàng, xã đã nhiệt tình đồng hành, hỗ trợ anh tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi qua Ngân hàng Chính sách xã hội.

Đứng trước xu hướng phát triển của nông nghiệp đô thị, mong muốn lớn nhất của anh Hoàng lúc này là tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ về nguồn vốn để mở rộng trang trại. Việc giải ngân vốn đúng thời điểm, đặc biệt là giai đoạn cuối năm (từ tháng 10 đến tháng 12) có ý nghĩa quan trọng bởi đây là thời gian cải tạo đất, chuẩn bị nhà giàn và gửi đơn đặt hàng giống nho chất lượng trực tiếp từ Hàn Quốc để kịp thời xuống giống vào đầu tháng 2 năm sau.

Màn đêm buông xuống trên những mái vòm ươm mầm xanh, để lại hương thơm ngào ngạt của vườn nho đang độ chín. Câu chuyện về anh Tạ Quốc Hoàng dám nghĩ, dám làm trên mảnh đất quê hương không chỉ là bài toán kinh tế thuần túy mà còn là tư duy xanh, khát vọng đổi thay, biến từng tấc đất quê nhà thành những vùng quả ngọt.

Nguyễn Hà