'Trái ngọt' đầu xuân trên đất mặn Cù Lao Dung

CẦN THƠ - Giữa cao điểm hạn mặn, nhà vườn Cù Lao Dung tất bật chăm sóc vườn cây ăn trái, chủ động tích trữ nước ngọt, kỳ vọng thắng lợi trong những ngày đầu năm.

"Trái ngọt" giữa vùng mặn

Những ngày đầu năm 2026, cái nắng hanh khô hầu như bao phủ khắp vùng đất Cù Lao Dung (TP Cần Thơ). Đây cũng là thời điểm nhiều cây trồng chủ lực của xã như mía, xoài, thanh nhãn, mận… bước vào cao điểm thu 'trái ngọt”, mang theo niềm phấn khởi của nhà vườn sau một năm bám đất, bám vườn.

Ở ấp Võ Thành Văn, vườn mận hồng Sân Tiên rộng 50ha - lớn nhất xứ cù lao của gia đình ông Trần Văn Phục hầu như ngày nào công nhân cũng tất bật thay mới những chiếc túi bao trái, bấm số trên từng bao để thực hiện khâu truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các khâu chăm sóc như tưới nước, bón phân và theo dõi sâu bệnh vẫn được ông duy trì.

Công đoạn bao trái cuối cùng cho mận hồng Sân Tiên trước khi thu hoạch 30 ngày. Ảnh: Kim Anh.

Ông Phục cho biết, mận hồng Sân Tiên cho trái quanh năm, thu hoạch theo từng đợt. Trung bình 1ha có thể cho trên 20 tấn trái/năm. Vừa thu hoạch xong cây này thì những cây khác đã tiếp tục cho trái lớn. Riêng mùa mưa, do trái khó giữ được độ ngọt, ông chủ động cho cây nghỉ, tập trung dưỡng cây.

Là người tiên phong đưa giống mận hồng Sân Tiên về trồng trên đất Cù Lao Dung từ năm 2019, ông Phục mất nhiều năm thử nghiệm, chọn lọc và hoàn thiện quy trình canh tác. Thành quả là vườn mận cho thu hoạch ổn định, trái to, màu sắc đẹp và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Đặc biệt, ông khẳng định giống mận này chịu mặn rất tốt, lên đến 10 phần nghìn, trong khi nhiều loại cây ăn trái khác trong xã khó thích nghi.

Hiện mận loại đặc biệt, trọng lượng khoảng 250gram/trái được bán với giá 230.000 đồng/kg, loại 150gram/trái có giá từ 150.000 - 160.000 đồng/kg. Dự kiến vụ thu hoạch mận hồng Sân Tiên của ông Phục kéo dài đến hết mùa khô với sản lượng khoảng 200 - 300 tấn/năm.

Để mận cho trái to, đồng đều và đảm bảo chuẩn hữu cơ, ông Phục áp dụng quy trình bao trái hai lớp. Khi trái còn nhỏ ông sử dụng bọc lưới để ngăn ruồi, côn trùng tấn công, hoàn toàn không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Ông Trần Văn Phục sở hữu 50ha mận hồng Sân Tiên - trái cây đặc sản đất Cù Lao Dung có mức giá 230.000 đồng/kg. Ảnh: Kim Anh.

Khoảng 30 ngày trước khi thu hoạch, ông tiếp tục thay bọc lưới bằng bao giấy, giúp mận lên màu đẹp, đạt chuẩn khi kiểm nghiệm để tham gia chuỗi trái cây cao cấp.

Trên mỗi bao giấy đều được ông đánh số thứ tự. Khi thu hoạch, công nhân thu cả bao để truy xuất nguồn gốc từng trái, trên từng cây, từng liếp, sau đó mới đóng hộp và dán tem truy xuất nguồn gốc. Nhờ số hóa quản lý, trước thời điểm thu hoạch 30 ngày, ông Phục đã biết chính xác mỗi cây có bao nhiêu trái, tổng sản lượng bao nhiêu để chủ động thông báo cho đối tác tiêu thụ.

Hiện 70% sản lượng mận hồng Sân Tiên sau khi thu hoạch được tiêu thụ tại thị trường Hà Nội, 30% tại TP.HCM. Do sản phẩm được vận chuyển tiêu thụ bằng đường hàng không nên đảm bảo nhanh chóng, giữ được độ tươi và chất lượng.

Tết năm nay, niềm vui của nhà vườn càng được nhân lên khi sản phẩm mận hồng Sân Tiên của xã Cù Lao Dung đã được ông Phục chào hàng thành công với đối tác Trung Đông, Pháp, Hàn Quốc và Anh. Đây được xem là tín hiệu tích cực, mở ra hướng đi mới cho trái cây đặc sản của địa phương trên thị trường quốc tế.

Mận hồng Sân Tiên hiện là trái cây có giá trị cao nhất trên địa bàn xã Cù Lao Dung. Ảnh: Kim Anh.

Thời gian tới, nhà vườn sẽ tập trung giữ vững chất lượng, xây dựng vùng sản xuất theo đúng tiêu chuẩn của từng thị trường, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Về lâu dài, khi quy trình trồng mận hồng Sân Tiên được chuẩn hóa, ông Phục dự kiến liên kết với các nhà vườn khác trên địa bàn xã Cù Lao Dung để chuyển giao kỹ thuật, mở rộng vùng trồng, tăng sản lượng, hướng đến mục tiêu xuất khẩu khoảng 30% sản lượng, giúp nâng cao giá trị trái cây địa phương.

Thích ứng và khát vọng làm giàu

Không chỉ riêng mận hồng Sân Tiên, nhiều nhà vườn khác tại Cù Lao Dung cũng đón Tết trong niềm phấn khởi khi sản xuất cây ăn trái cơ bản ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi hạn mặn nhờ chủ động trữ nước và ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm.

Tại ấp Vàm Hồ A, ông Trần Văn Thiền sở hữu 4ha thanh nhãn, đã hoàn thành thu hoạch vụ nhãn năm 2025 với sản lượng đạt 45 tấn, giá bán dao động 35.000 - 37.000 đồng/kg, chủ yếu cung cấp cho các doanh nghiệp tại TP.HCM.

Những ngày đầu năm mới, ông tiếp tục tất bật chăm sóc vườn, bơm nước ngọt tích trữ, đảm bảo đủ nguồn nước phục vụ cây trồng trong giai đoạn quan trọng.

Nhà vườn Cù Lao Dung chủ động tích trữ nước phục vụ sản xuất những ngày đầu năm mới. Ảnh: Kim Anh.

Những ngày Tết, ông tranh thủ kiểm tra vườn, theo dõi tình hình sâu bệnh, chuẩn bị xử lý tạo mầm cho vụ mới sau mùng 10 tháng Giêng. Theo ông, dù nguồn nước đôi lúc bị hụt do ao trữ không sâu, nhưng nhờ kết hợp tưới tiết kiệm và điều chỉnh lịch chăm sóc hợp lý, vườn nhãn vẫn phát triển ổn định.

“Thời tiết năm nay không quá nghịch, chỉ có sâu rầy phát sinh nhiều hơn so với mọi năm. Tuy nhiên nhìn chung bà con vẫn yên tâm sản xuất bởi đã chủ động được nguồn nước và có kinh nghiệm ứng phó với hạn mặn”, ông Thiền chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Văn Đắc – Phó Chủ tịch UBND xã Cù Lao Dung, hiện địa phương đang bước vào cao điểm mùa khô, độ mặn xung quanh xã phổ biến trên 4 phần nghìn, tương đương các năm trước. Xâm nhập mặn đã vào sâu sông Hậu và bao trùm gần như toàn bộ diện tích của xã, gây khó khăn lớn đối với sản xuất nông nghiệp.

Toàn xã hiện có hơn 9.000ha đất sản xuất nông nghiệp. Trong đó nhiều diện tích mía đang vào cao điểm thu hoạch. Các loại cây ăn trái khác chủ yếu trong giai đoạn nuôi dưỡng thân, chuẩn bị cho vụ mùa mới vào đầu mùa mưa nên nhu cầu sử dụng nước trong thời điểm này không quá lớn.

Thiết bị cảm biến được nhà vườn trang bị để theo dõi độ ẩm của đất. Ảnh: Kim Anh.

“Những năm gần đây, xã Cù Lao Dung đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các nhà vườn có diện tích sản xuất lớn, trồng cây giá trị cao chủ động dành 20 - 30% diện tích đất để đào ao trữ nước ngọt. Thực tế cho thấy những mô hình này đã giúp cây trồng vượt qua mùa hạn mặn rất hiệu quả, năng suất và chất lượng sản phẩm cơ bản được giữ vững”, ông Đắc cho biết.

Cùng với việc trữ nước trong vườn, xã đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống thủy lợi, vận hành linh hoạt các cống, đê bao để vừa ngăn mặn, vừa tận dụng tối đa nguồn nước ngọt khi điều kiện cho phép. Sự đồng thuận, chủ động của người dân chính là yếu tố quan trọng giúp địa phương thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Nhờ sự chủ động đó, mặc dù là vùng chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn hàng năm nhưng những năm qua nông dân Cù Lao Dung vẫn giữ vững năng suất và chất lượng cây trồng, đón Tết trong niềm phấn khởi, sung túc.

Kim Anh